Rozprawka — jak pisać

Rozprawka — jak pisać rozprawkę

Rozprawka jest najważniejszym typem tekstu na egzaminie maturalnym.

---

Budowa:

1. Wstęp — ok. 20% tekstu

• Wprowadzenie do tematu
• Teza: twoje jasne stanowisko w danej kwestii
• Lub hipoteza: jeśli nie jesteś pewien, zweryfikujesz ją w toku rozważań

Przykład tezy:
"Uważam, że cierpienie może być źródłem siły i mądrości człowieka."

Przydatne zwroty do sformułowania tezy:

• Uważam, że...
• Moim zdaniem...
• Jestem przekonany/a, że...
• Sądzę, że...

2. Rozwinięcie — ok. 60% tekstu

• Minimum 2 argumenty z przykładami literackimi
• Każdy argument:

- Przedstawienie argumentu
- Przykład literacki z analizą
- Powiązanie z tezą

• Możesz dodać kontrargument i go obalić

Budowa jednego argumentu:

• Teza cząstkowa: "Po pierwsze..."
• Przykład: "Potwierdzeniem tego jest..."
• Analiza przykładu
• Wniosek cząstkowy

3. Zakończenie — ok. 20% tekstu

• Podsumowanie argumentów
• Potwierdzenie lub modyfikacja tezy
• Refleksja końcowa

---

Spójniki i łączniki argumentacyjne:

| Funkcja | Zwroty |
|---------|--------|
| Argumentowanie | Po pierwsze, Po drugie, Ponadto, Co więcej |
| Przykłady | Na przykład, Dowodem na to jest, Potwierdza to |
| Kontrargumentowanie | Z drugiej strony, Jednakże, Wprawdzie...ale |
| Podsumowywanie | Podsumowując, W związku z powyższym, Reasumując |
| Porównywanie | Podobnie, W przeciwieństwie do, Tak jak |

---

Przykład pełnej struktury:

Temat: "Czy literatura może zmienić człowieka? Rozważ problem, odwołując się do wybranych tekstów literackich."

Wstęp:
Wprowadzenie do tematu + Teza: Tak, literatura ma moc zmieniania człowieka.

Argument 1:
Lektura rozwija empatię i zrozumienie drugiego człowieka.
→ Przykład: Lalka Prusa — Wokulski jako czytelnik kształtowany przez romantyczne ideały.

Argument 2:
Literatura może obudzić sumienie moralne.
→ Przykład: Treny Kochanowskiego — przeobrażenie poety przez cierpienie wyrażone w słowie.

Kontrargument:
Niektórzy uważają, że literatura to tylko rozrywka bez realnego wpływu.
→ Obalenie: nawet literatura rozrywkowa kształtuje wartości i wzorce zachowań.

Zakończenie:
Potwierdzenie tezy z refleksją o transformacyjnej mocy słowa pisanego.

---

Kryteria oceniania na maturze:

• Realizacja tematu (25%) — czy odpowiada na temat?
• Argumentacja (25%) — czy argumenty są przekonujące z przykładami literackimi?
• Kompozycja (15%) — czy budowa jest przejrzysta i spójna?
• Styl (15%) — czy styl jest odpowiedni, słownictwo bogate?
• Język (10%) — czy poprawność gramatyczna i ortograficzna?
• Zapis (10%) — czy tekst jest czytelny?